Posts

Breda bloembollen voorjaar

Breda, goed bezig met middenbermen!

Al jaren kent de stad Breda prachtige middenbermen. De stad plant bloembollen aan die elkaar opvolgen, zoals we dat kennen van de beplantingsplannen van Jacqueline van der Kloet. Eerst komen de krokussen, snel gevolgd door tulpen, hyacinten, blauwe druifjes en narcissen. Ze wisselen  elkaar af, in kleur, hoogte en bloeiperiode waardoor twee maanden lang een wisselend beeld ontstaat, net als bij een echte bloemenweide.

Dianthus plumarius (anjers)

Anjers, niet ouderwets!

Om mijn plantenkennis op peil te houden, help ik één keer per week mee in de tuin van Joke Vos “De Dijkgaerd”. Ik doe dat sinds april en het bevalt me super. Niet alleen ben ik dan een ochtend in de buitenlucht en beweeg ik volop, ik geniet er ook echt van om te kijken naar wat de natuur allemaal voort kan brengen. Ik houd keurig netjes op mijn laptop bij wat ik elke week zie veranderen in de tuin en welke planten in bloei komen of juist zijn uitgebloeid. Zo heb ik sindsdien al enkele A4-tjes vol geschreven met tips voor mezelf en wetenswaardigheden over het echte tuinieren.

Al scharrelend door de tuin van tuinkamer naar tuinkamer zijn er behoorlijk wat planten die mijn aandacht trekken. Maar natuurlijk zijn er altijd een paar die extra interessant zijn. Ze boeien je dan persoonlijk. Zo had ik nooit iets met anjers. Ze stonden altijd in een vaas bij oude mensen met grijs haar en een permanentje.

Nu heeft Joke twee natuurstenen bakken aan het begin van de tuin staan, waar in april nietszeggend grijs blad in stond. Het oogde rommelig, eerlijk gezegd. Ze vertelde dat er anjertjes in groeiden. En ik weet nog dat ik dacht “eugh”. Aan de bakken hoefden we nooit iets te doen. De rest van de tuin vroeg onze aandacht: er moest gewied worden, het geel geworden blad van de tulpen moest worden weggehaald, het lelijk blad van de Allium afgeknipt, lege plekken opgevuld etcetera.

Totdat die lieve kleine anjertjes in bloei kwamen. Ik was meteen verkocht. Ik bekeek ze eens beter. Geweldig, wat een mooi bloemetje is dat! Die opa’s en oma’s waren zo gek nog niet. In de ene bak staat een anjertje met kleine lieve bloemetjes met roze en een hardroze kleur in het midden. In de andere bak staat een anjertje met de kleuren precies andersom. Kijk maar eens naar de foto. Dan zie je ze staan aan het begin van het pad in de grote platte bloembakken.

En nu ben ik benieuwd wat u daarvan vindt? Bent u net zo onder de indruk als ik? Is het misschien iets voor uw eigen voor-of achtertuin voor dat plekje in de zon, waar bijna niets wil groeien? Bel of mail me, dan kijk ik wat ik voor u kan betekenen.

Geniet van gewone bijzondere planten!

Paars roze border

Tuintips voor juni

In mei hadden we dit keer een zeer korte “Chelsea Gap”.

Wat dat is?

In de derde week van mei wordt de Chelsea Flower Show in Engeland gehouden. Het is het grootste tuinevenement van Engeland met wereldwijde bekendheid. Planten kennen in deze periode een groeispurt. Meestal hebben we dan een groene tuin die zich aan het voorbereiden is op een overvloed aan bloemen. We zien jammer genoeg nu alleen nog maar knoppen die nog uit moeten komen.

Dit jaar is het voorjaar erg vroeg. Er is geen sprake van een zogenaamde Chelsea Gap. Het is dan ook hard werken in de tuin.

Wat is in deze maand echt heel belangrijk?

Bemesten! Geef alle planten voor de langste dag voor de tweede en laatste keer dit jaar koemest of koemestkorrels.

Snoei alle heesters die net zijn uitgebloeid. De regel is voorjaarsbloeiers snoei je na de bloei in het voorjaar of begin zomer, najaarsbloeiers, snoei je in het late najaar.

De meeste heesters bloeien op tweejarig hout, dat betekent dat je niet alle takken tot de grond af moet knippen. Dan heb je een jaar later geen bloemen. Wil je een mooie bloeiende opgaande struik, knip dan met een takkenschaar elk jaar een vijfde van alle takken tot aan de grond toe weg. De struik verjongt zich daardoor en je hebt elk jaar bloemen!

Struiken kennen twee groeispurten. De ene is in het vroege voorjaar en de tweede is in mei. Dit jaar was dat in de tweede helft van mei. Is een struik nu nog niet uitgelopen dan kun je er vanuit gaan dat ie dood is. Vervang hem dan voor een nieuwe.

De meeste Irissen zijn nu uitgebloeid. Indien de groep te groot is geworden, kun je ze afsteken en scheuren. Klop op de omhooggekomen wortels. De wortelstokken die hol klinken, kun je afbreken en weggooien. De rest plant je in een potje, knip het blad op vijf centimeter af om weer op te kweken of om weg te geven.

Slakken: ga elke ochtend op zoek naar slakken. Ze houden vooral van hosta’s en ook van nat gras. Dat zijn dan ook de plekken om als eerste te controleren.

Moestuin

  • De eerste aardbeien kunnen geoogst worden. Pluk ze met het kroontje. Op die manier blijft de aardbei langer goed en het voorkomt schimmel op de planten. Geef je aardbeienbed ook regelmatig mest en water. Leg onder de planten stro of gedroogd gras, zodat de aardbeien daarop kunnen liggen zonder te gaan rotten.
  • Wil je grote appels en peren oogsten, verminder dan het aantal vruchten per trosje tot maximaal twee. Haal de kleinste vruchten als eerste weg, want die vallen vaak al uit zichzelf af.
  • Perziken, nectarines en pruimen kunnen nu gesnoeid worden. De snoeiwonden dichten op dit moment erg snel. En juist de kans op een aantasting wordt kleiner als de snoeiwonden zich sneller dichten. Dun de pruimen in de pruimenboom uit om te voorkomen dat de takken breken omdat ze te zwaar worden.
Geum hybride 'Bell Bank' - Nagelkruid

Tuintips voor mei

Kon in april het tuinieren echt beginnen, dan is mei de drukste maand van het jaar in de tuin!

Nu is het de tijd om hagen in vorm te knippen, de vijver in orde te brengen, één-en tweejarigen te planten, uitgebloeide struiken te snoeien en bloembakken te vullen.

Bloembollen
De meeste bloembollen, vooral die van de vroegbloeiende tulpen, zijn bezig met afsterven. Zodra het blad volledig is afgestorven, kun je dit met de hand wegnemen. Zodra het makkelijk loslaat, is het zeker afgestorven. Het ziet er nu weliswaar slordig uit, maar het komt de bol ten goede.

Het blad van de Allium (Sierui) ziet er ook vaak vergeeld uit, terwijl de bloem nu juist mooi in bloei staat. Indien je dat slordig vindt, knip je dat tot aan de steel af. De bloem heeft er geen last van.

Voor een mooie roze/paarse border met bloembollen volgend jaar kun je Allium (Sierui), de tulp Jumbo Pink (fel roze), de tulp Queen of the Night (diep paars) en de tulp Purple Flag (paars) met elkaar combineren. Plaats daar paarse Lunaria annua (Judaspenning, let op tweejarig!) bij en je hebt een prachtige voorjaarsborder!

Gazon
De kale plekken in je gazon moeten nu langzaam met het in maart gezaaide gras dichtgroeien. Zo niet, bemest en bekalk dan je gazon. Strooi juist als er regen is voorspeld kunstmest op het gazon, dan hoef je niet te sproeien. Wacht een paar dagen en zaai dan nogmaals.

Één-en tweejarigen
Je kunt in mei alle zaden van één-en tweejarigen in de volle grond planten. Denk aan soorten zoals Papaver, Impatiens (vlijtig liesje), Anthirrium (leeuwenbekje), Dianthus barbatus (duizendschoon), Bellis perennis (madelief) etc.

En ook de binnen gezaaide eenjarigen kunnen nu in de grond worden geplant. Denk hierbij aan de Nicotiana (siertabak), Zinnia (Goudsbloem), Salvia splendens (Vuursalie) en Cosmos (Cosmea).

Voor een interessante roze border komende zomer kun je de volgende combinatie eens uitproberen: Gaura lindheimeri (Prachtkaars), Echinacea purpurea (Zonnehoed), Heliotropium arborescens (Heliotroop) en Helichrysum Gold (Kerrieplant).

Vaste planten
In mei kun je er wel van uitgaan dat planten die het nog steeds niet doen, het ook niet gaan doen. Deze planten hebben de winter niet overleefd. Overigens is dat in deze winter wel triest. Haal ze weg en plant nieuwe aan.

Vergeet daarnaast de borders niet te bemesten. Doe dat met koemestkorrels of echte koemest. Dat is het beste. Verwijder alle ongewenste zaailingen en hark de grond lichtjes, waardoor de border er ineens veel netter uitziet.

Bloembakken
Bloembakken kunnen in mei aangepast worden. Het is een mooi cadeau voor moederdag.

Prachtig voor hanging baskets of bloembak is de volgende combinatie in rood: Helichrysum petiolare Silver, Surfinia Million Bells (de oranje met rood randje) met Pelargonium peltatum (rode hanggeraniums).

Veel succes met deze tuintips voor mei!

Voorjaar

Tuintips voor april

Het tuinieren kan nu echt beginnen!

In het algemeen geldt dat je vanaf nu onkruid regelmatig weghaalt, en jonge aanplant bij aanhoudende droogte regelmatig water geeft.

Bloembollen

In deze tijd van het jaar kun je genieten van de kleuren van voorjaarsbollen en al het groen dat weer tevoorschijn komt. Verwijder straks alle uitgebloeide bloemen van bloembollen, zodat ze geen zaad gaan vormen. Op die manier kun je volgend jaar weer van een ware bloemenpracht genieten.

Controleer of je zomerbollen van vorig jaar geen schimmels of rotte plekken bevatten. Gooi aangetaste bollen weg.

Nieuwe bloembollen voor in de zomer kunnen nog tot ongeveer half mei geplant worden.

Bemesten

Tuinplanten hebben vaak extra voeding nodig, omdat we graag een tuin vol bloemen willen (of een rijke oogst). Ze hebben extra voedingsstoffen nodig, maar niet altijd mest. Vaak is een laag compost al genoeg. Compost verbetert het evenwicht tussen grote en kleine poriën in de bodem en geeft een goede structuur aan de bodem.

Soms is het zinvol om ook mest te geven, bijvoorbeeld als de grond arm is. Kies dan voor organische mest in plaats van kunstmest. Planten groeien er rustiger door en worden steviger. Het komt langzaam vrij, dus geef het op tijd begin april.

Moestuin

In april kun je heerlijk bezig zijn in de moestuin. Maak je moestuin goed “schoon”: controleer fruitbomen op beschadigde of zieke plekken. Met dit prachtige lenteweer zijn de meeste bomen al uitgelopen en staan al in knop. Let goed op dat je ze beschermt tegen eventueel optredende nachtvorst.

Controleer de oude aanplant van aardbeien. Je kunt te groot uitgegroeide aardbeienplanten oprooien en de jongste delen daarvan opnieuw planten. Aardbeien zijn er in verschillende smaken en bloeiperioden. Wil je zo lang mogelijk van verse aardbeien genieten, kies dan voor verschillende rassen. Het ras ‘Rumba’ kun je als eerste oogsten in mei. Daarna komen ‘Sonata’, ‘Figaro’, ‘Elsanta’ en ‘Malling pearl’. Geef aardbeien voldoende water en mest. Water is heel belangrijk, anders worden de vruchten niet sappig.

Houd je van kruiden in de tuin? Zaad voor anijs, venkel, peterselie en bonenkruid mogen in de volle grond gezaaid worden!

Ook groenten zoals wortelen, bieten, selderij, prei en uien kunnen nu gezaaid worden.

Veel succes met deze tuintips voor april!

Pastinaak: soms nog te vinden in de supermarkt

Vergeten groenten en kruiden

Met deze term worden groenten aangeduid die ‘vroeger’ heel normaal waren in het Nederlandse menu, maar tegenwoordig vrijwel niet meer voorkomen en zelfs onbekend zijn bij een groot publiek. Het aanbod van groenten in de supermarkt en bij de groenteboer is steeds schaarser geworden. Er liggen wel het hele jaar door sperziebonen, tomaten en bloemkool, maar steeds minder groenten en kruiden die van oudsher in Nederland geteeld werden. Barbarakruid en wortelpeterselie zijn twee voorbeelden van soorten die je vooral in de winter kunt eten en ook nog eens heel gezond zijn.

Barbarakruid

“Barbarea vulgaris” is niet zo’n bekend kruidenplantje. Het wordt ook wel winterkers genoemd, omdat je het in de winter uitstekend kunt oogsten. Het lijkt in uiterlijk en smaak op waterkers. Het plantje is een bron van vitamine c en je kunt er alle kanten mee op in de keuken.

Dit plantje is familie van de tuinkers, waterkers en rucola. De blaadjes kunnen in een salade en als garnering in de soep, warme en koude schotels en op brood gebruikt worden. Het heeft een pittige smaak, net als radijsjes.

Wortelpeterselie of peterseliewortel

“Petroselinum crispum var tuberosum” ziet eruit als pastinaak: het is een 15 cm lange witte penwortel, maar smaakt kruidiger dan pastinaak.

Dit plantje is niet te verwarren met de gewone peterselie zoals we die allemaal kennen van de supermarkt. Bij wortelpeterselie gaat het juist om de wortel die zich onder de grond ontwikkelt. Deze plant kun je van maart tot juli zaaien. Vanaf oktober kun je gaan oogsten. Het kan de hele winter worden geoogst (tenzij de grond te nat wordt).

Het is lekker als warme puree (met aardappelen) of gratin, maar ook lekker om rauw te raspen en te mengen met veldsla, winterpostelein en geroosterde noten tot een vitaminerijke wintersalade. Of maak er een roomsoep van. De smaak bevindt zich tussen die van knolselderij en peterselie in en is véél lekkerder dan de zoete pastinaak. Een smaak met klasse!

Andere vergeten groenten: aardpeer, suikerwortel, kardoen, brave hendrik, kliswortel, zeekool, knolkervel, warmoes, teunisbloem, schorseneren, mierikswortel, oerpeen (wit en zwart), meirapen, ijskruid etc.

Er zijn diverse boeken geschreven over vergeten groenten. Het ene boek richt zich meer op het kweken en het andere richt zich op recepten voor vergeten groenten. Keuze te over.

Narcis in opkomst

Tuintips voor maart

Wat is dat toch met die eerste zonnestralen? Ze doen je van binnen gloeien. Maart is de maand waarin dat zeker gebeurt. Je ziet dat de tuin weer tot leven komt, zeker dit jaar met een voorjaar dat meteorologisch een maand voorloopt. Je kunt weer aan de slag in de tuin!

  • Een levendig tuinseizoen begint met snoeien, want snoeien doet groeien en bloeien! Vooral voor het snoeien van rozen is maart de maand bij uitstek, maar let wel op welke soort roos je in je tuin hebt. Datzelfde geldt voor het snoeien van clematis: er zijn vele soorten met eigen snoeiregels. Zodra het overdag niet meer vriest, kun je de vlinderstruik terugsnoeien naar ongeveer 40 cm boven de grond.
  • Van vaste planten kun je alle afgestorven delen wegknippen. Als er al jonge uitlopers zijn ontstaan, is nu ook het moment om de planten te scheuren en te verplanten.
  • Het gazon kan worden verzorgd: verwijder mos door te verticuteren. Zaai de kale plekken bij en geef het gazon kalk en mest. Let op dat je ecologische producten gebruikt om de natuur niet te belasten met chemicaliën. Vogels pikken kalk en mestkorrels op.

Let wel op het gezegde: “maart roert zijn staart”. Een week met veel zon en hoge temperaturen kan uitlopen in een weekend met kans op nachtvorst.